VRANJE / NIŠ – Ni nakon više od mesec dana od kontaktiranja niškog Zavoda za zaštitu spomenika kulture, pod čijom je ingerencijom prostorno kulturno-istorijska celina i nepokretno kulturno dobro od velikog značaja, Kompleks Baba Zlatine ulice u Vranju, redakciji portala Slobodna reč nije stigao odgovor na pitanje koje su nadležnosti i obaveze Zavoda u najavljenom projektu rekonstrukcije ove značajne ulice. Kaldrma po kojoj je Baba Zlatina prepoznatljiva, biće neko vreme izvađena.
Pišu: Vukašin N. Nedeljković, Sanja Petrov
Gradonačelnik Vranja, dr Slobodan Milenković potpisao je 11. aprila ove godine Ugovor o realizaciji projekta sa Ministarstvom trgovine, turizma i telekomunikacija koji se odnosi na izgradnju i rekonstrukciju ambijentalne sredine u Baba Zlatinoj ulici u Vranju. Kako je tada istakao, ovo će doprineti „održivom razvoju kroz unapređenje turističke infrastrukture na teritoriji grada Vranja“.
Ova gradska četvrt, jedna je od prostornih celina u starom jezgru Vranja sa velikim brojem kuća koje svedoče o urbanističkom, a samim tim i arhitetonskom razvoju grada od 19. veka, i ujedno ukazuje i na istorijski, ali i na društveni, ekonomski i kulturni razvoj u gradu, čija istorijsko-umetnička vrednost objekata dodatno doprinosi vrednosti celine.
Nosi ime babe „večnog ambasadora Vranja“ Borisava Stankovića a u njoj se, između ostalog, nalaze Muzej kuća Bore Stankovića i rodna kuća Justina Popovića. Pored toga, jedna je od retkih ulica u Vranju u kojoj i dalje postoji prepoznatljiva kaldrma.
Ipak, kako je ranije za portal Danas izjavila članica Gradskog veća zadužena za kulturu i turizam Izabela Savić, Baba Zlatina će neko vreme ostati bez kaldrme.
„Ona će biti izvađena zbog radova na vodovodnoj mreži i atmosferskoj kanalizaciji. Potom će biti vraćena, a dopuniće se i ona mesta gde je kamen oštećen ili gde ga uopšte nema“ – navodi Danas.
Ministarstvo: Celina u isključivoj stambenoj nameni
Na sajtu Ministarstva kulture i informisanja kultura.rs stoji da je ova celina „u isključivoj stambenoj nameni“ formirana u vreme punog procvata i razvoja grada u 19. veku, naslanjajući se na trasu trgovačko zanatske ulice.
„Visoki i dugi ogradni zidovi pokriveni ćeramidom koje smenjuju zidovi pomoćnih ekonomskih objekata karakterišu severni front, kaldrmisanog i profilisanog zastora ulice, za razliku od južne strane na kojoj preovlađuju masivni kućni zidovi. Glavne fasade kuća sa tremovima i otvorima orijentisane su prema uređenim dvorištima u kojima se odvija privatni život“ – navodi se na sajtu Ministarstva.
Najstarije kuće, nastale pre oslobođenja od Turaka u drugoj polovini 19. veka, uglavnom su simetričnih osnova i skromnih graditeljskih karakteristika. Kasnije nastale kuće, sa manjim izuzecima, uklopljene su u ambijent celine sačuvavši osnovne karakteristike kako u odnosu na dvorište tako i na ulicu.
Posebnu vrednost u sklopu celine predstavlja kuća književnika Bore Stankovića kao jedna od najstarijih i konzervatorski tretiranih objekata. Kao karakterističan ambijentalni niz starog Vranja Baba Zlatina ulica predstavlja prostorno graditeljski dokument iz njegovog ekonomskog poleta nastalog u drugoj polovini 19. veka.
Protić: Grad učestvuje sa 2.700.000 dinara
Rekonstrukcija Baba Zlatine zvanično će trajati 270 dana, a ukupna vrednost projekta je 17.700.000 dinara, kaže za portal Slobodna reč gradski većnik za infrastrukturu Miodrag Protić.
Od toga je iz Ministarstva trgovine, turizma i telekomunikacija odobreno 15.000.000 dinara, dok će se ostatak finansirati iz budžeta grada, navodi Protić.
„Obaveze grada u ovom projektu su izrada tehničke dokumentacije, sprovođenje postupka javne nabavke radova i izbor nadzornog organa“ – objasnio je on.
Rekonstrukcija Baba Zlatine podrazumeva izgradnju atmosferske kanalizacije, rekonstrukciju vodovodne mreže i izgradu saobraćajnice, u dužini od oko 300 metara sa podzemnim instalacijama, precizirala je članica Gradskog veća za kulturu i turizam u pomenutoj izjavi za Danas.
Zaštićeno kulturno dobro od 1986. godine
Jedna od najpoznatijih ulica u Vranju je nepokretno kulturno dobro od velikog značaja kao prostorno kulturno-istorijska celina i pod zaštitom je Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Nišu.
Jedina je zaštićena prostorno kulturno istorijska celina u Vranju, na osnovu odluke SO Vranje od 30. juna 1986. godine, što povlači da bi za sve radove koji se obavljaju u ovoj ulici trebalo tražiti saglasnost i stručnu pomoć Zavoda, kako nasleđe ne bi bilo ugroženo.
Međutim, iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture u Nišu, više od mesec dana ne dobijamo odgovore na pitanje o planovima za rekonstrukciju Baba Zlatine ulice, odnosno obavezama i nadležnostima Zavoda.
